سعيد حسامي از وقتي مديرعاملي هما را به عهده گرفت تا امروز كه 5/3 سال مي‌گذرد، شكسته به نظر مي‌رسد. شايد به علت استرس فراواني است كه شغلش به وي وارد مي‌كند.

خودش مي‌گويد: خيلي افراد فكر مي‌كنند مديريت ايرلاين كار باكلاسي است، اما من مي‌گويم فقط كار پراسترسي است. وقتي به من خبر مي‌دهند هواپيمايي آن بالا يكي از موتورهايش از كار افتاده و عده‌اي در معرض خطرند، خدا مي‌داند به من چه مي‌گذرد. اينها نتيجه استرس است....

بااين حال، حسامي و هما زير تيغ انتقادهاي بسياري قرار دارند؛ از كيفيت هواپيماها و برخورد پرسنل پروازي و غيرپروازي گرفته تا تاخيرها و چالش‌هايي كه خدمات نامناسب به وجود مي‌آورند. مديرعامل هما در پاسخ به همه اين پرسش‌ها عملكردش و آمار هما را به معجزه تشبيه مي‌كند و آن را مي‌ستايد؛ ستايشي كه معلوم نيست چند درصد پرسنل و مسافران هما آن را مي‌پذيرند.

گفتگوي جام‌جم با حسامي حاوي نكات جديد و تازه‌اي است كه مطالعه آن و مقايسه احتمالي كه خواننده ميان اين گفته‌ها با آنچه مي‌بيند خواهد كرد، جالب به نظر مي‌رسد.

هما بتازگي خيلي روي ‌آنتن بوده است. ظاهرا ادعا شده شما از نظر ايمني و كيفيت پروازي يكي از ته ‌جدولي‌ها هستيد.

بله. اين خبر را يكي از خبرگزاري‌ها منتشر كرد و من واقعا نمي‌دانم علت و منشأ اين حركات چيست كه منافع ملي را هدف قرار مي‌دهد. يك سايتي با منشأ نامشخص پيدا شده و ادعايي كرده كه اصلا ملاك نيست و من تكذيب مي‌كنم. در آنجا گفته شده كه رتبه ايمني و كيفي ما پايين است.

كدام دليل براي اين مدعا ذكر شده است؟ به كدامين چك و بازرسي و گزارش و مدرك استناد شده؟ بالاخره وقتي كسي حرفي مي‌زند يا ادعايي مي‌كند، بايد ادعايش را ثابت كند، بايد مدرك بياورد، نه اين‌كه حرافي كند و تيتر بزند، آن هم به نقل از منابع خارجي كه سر و تهش معلوم نيست.

اينها واقعا اذهان را نسبت به هما كه يكي از نمادها و بدنه‌هاي مهم كشور است، مغشوش مي‌كند. باز اگر سند و مدركي بود، اگر انتقاد سازنده‌اي بود، مي‌پذيرفتيم؛ اما اين تيترهاي جنجالي بدون محتوا واقعا چه چيز را مي‌خواهد ثابت كند؟ و چه چيزي پشتش است و اصلا چه چيزي از آن بيرون مي‌آيد؟

اما ادعا شده موسسه‌اي كه رتبه هما را بي‌ستاره اعلام كرده، از معتبرترين موسسات رتبه‌بندي شركت‌هاي هواپيمايي است.

من و شما هم مي‌توانيم سايت اينترنتي بزنيم و ادعا كنيم مثلا فلان شركت، فلان رتبه را مي‌گيرد؛ اما بايد بگوييم ملاك ما چيست و از چه راهي به اين نتيجه رسيده‌ايم. وقتي اينها را نمي‌گوييم و فقط بر حرف خودمان تاكيد داريم كه نمي‌شود گفت كار ما ارزش دارد.

اين موسسه مي‌گويد از مسافران نظرسنجي كرده، مگر در تعيين كيفيت يك ايرلاين فقط نظر مسافر تعيين‌كننده است؟ ديگر آيتم‌ها مثل ايمني و كيفيت هواپيما و غيره چه مي‌شود؟ تازه بيايند بگويند از كدام مسافران،  در كدام پرواز و با چه پرسش‌ها و ملاك‌هايي؟ من تاكيد مي‌كنم كه هما يكي از بهترين خدمات را ارائه كرده و يكي از بهترين‌هاست. از خودم هم حرف نمي‌زنم.

از اتحاديه اروپا مدرك دارم. به خاطر شرايط تحريمي و بهانه‌گيري‌هايي كه از ما مي‌شود، مرتب زير نظر و چكاپ‌هاي مختلف هستيم. هنوز يك مورد ‌ حتي يك مورد  پيدا نشده كه بگويند هواپيماهاي ما مشكل كيفي يا ايمني دارد و مثلا به فلان فرودگاه معتبر بين‌المللي نمي‌تواند برود.

همين الان نماينده اتحاديه اروپايي در همين اتاق بغلي نشسته است. برويد بپرسيد براي چه آمده و ما چه كرده‌ايم. ملاك ارزيابي معتبر براي ما تاييديه‌هايي است كه از سازمان هواپيمايي كشوري خودمان يا اتحاديه اروپايي مي‌گيريم كه گرفته‌ايم. ملاك براي ما اين‌گونه تيترها نيست.

با اين حال نشانه‌هاي بسياري هست كه سطح خدمات شما با شركت‌هاي خارجي تفاوت زيادي دارد. شما به همين برخوردها نگاه كنيد. گاهي برخوردهاي پرسنل زميني با مهمانداران داخل هواپيما مودبانه نيست، يا تند است يا مسافر با بي‌اعتنايي مواجه مي‌شود و به كارش رسيدگي نمي‌شود. فكر نكنم اينها قابل انكار باشد.

نه، قابل انكار نيست و من هم انكار نمي‌كنم. متاسفانه در ميان كاركنان ما افرادي اين‌چنين وجود دارند كه رفتارهايشان در شان و كلاس هما نيست، اما واقعا معدود هستند و بيشتر پرسنل هما افرادي شريف، مودب و خوش‌برخوردند. گاه مشكلات شغلي‌اي كه وجود دارد باعث بروز برخي برخورد‌ها مي‌شود.

ما با عنايت به اين مشكلات داريم با آموزش و همچنين كمك به رفع پاره‌اي مسائل جانبي، سطح مشكل را كاهش مي‌دهيم البته عنايت داريم كه اين مساله هيچ وقت به صفر نمي‌رسد، ولي داريم تلاش مي‌كنيم سطح برخوردها مناسب شود.

حالا برخي جاها با اقدامات و ابزارهاي مديريتي و برخي جاها با آموزش. اميدوارم در آينده نزديك شاهد بهبود اين مسائل باشيم و به عنوان مديرعامل هما از تمام كساني‌كه برخورد نامناسبي با آنها صورت گرفته، عذرخواهي مي‌كنم.

مساله ديگر، كيفيت و ظاهر هواپيماهاي شماست؛ مي‌دانيد كه جالب نيست.

داريم در اين بخش هم كار مي‌كنيم. به عنوان مثال داريم طراحي و ديزاين داخلي هواپيماها را بهبود مي‌بخشيم و به سمت راحتي پيش مي‌بريم؛ مثلا اين‌كه فضاي قرار گرفتن مسافر بازتر و با امكانات بيشتر باشد. درباره ظاهر هواپيماها هم برنامه داريم كه بزودي اثرش را مي‌بينيد.

ايمني هواپيما‌ها چطور؟

عرض كردم هواپيماهاي ما از نظر ايمني هيچ مشكلي ندارند. اين را من نمي‌گويم، اتحاديه اروپايي مي‌گويد. بازرسي‌هاي آنها خيلي متعدد بوده است. در 3 سال اخير شاهد بيش از 30 بار بازرسي بوده‌ايم؛ به انگيزه‌هاي سياسي يا غيرسياسي. به نظر ما اين همه بازرسي واقعا بازرسي نيست و بهانه‌گيري است كه بوي توطئه از آن مي‌آيد، الان هيچ ايرلايني در دنيا به اندازه هما توسط اتحاديه اروپايي بازرسي نمي‌شود.

ما تمامي استانداردهاي پروازي‌ اتحاديه اروپايي را پشت سر گذاشته‌ايم. آنها فكر مي‌كردند با اين بازرسي‌ها ما را غافلگير مي‌كنند. خيال كرده بودند!‌ اگر مي‌دانستند نتيجه بازرسي‌هايشان به تاييد ما منجر مي‌شود، هرگز اين‌كار را نمي‌كردند؛ چرا كه به خودشان و دنيا ثابت شد پروازها و هواپيماهاي ما بدون اشكال است.

آنها مي‌خواستند پروازهاي هما به اروپا را قطع كنند و به دنبالش هم بودند، اما نتوانستند. محاسبه كرده بودند كه ما تحريم هستيم و تحريم بر بدنه كار ما اثر گذاشته و منتظر يك تلنگر هستيم تا همان كه آنان مي‌خواهند، بشويم، اما خودشان بر اشتباه بودن محاسباتشان مهر تاييد زدند.

با اين حال مي‌دانيد كه سوانح هواپيمايي در سال‌هاي اخير چقدر افزايش پيدا كرده. اخبار متعددي مي‌رسد كه فلان هواپيما موتور يا چرخش دچار اشكال شد، فرود اضطراري كرد، آتش گرفت و غيره. اينها با سخنان شما كه اينقدر قاطعانه سخن مي‌گوييد، تناقض دارد.

من بايد برخي چيزها را براي شما توضيح بدهم كه فكر كنم ناشي از سوءتفاهم باشد. ببينيد، الان حدود 50 سال از عمر هما مي‌گذرد. باور مي‌كنيد ما در اين 50 سال فقط يك سانحه هوايي داشته‌‌ايم؟

فقط يكي؟! پس اين همه ...

بله، فقط يكي. مال هما فقط يكي. ايران‌ايرتور يا ساير شركت‌ها كه به هما مربوط نيست. اعلام مي‌كنم ايران‌اير كم‌سانحه‌ترين شركت هواپيمايي در دنيا شناخته شده. اين افتخار بزرگي است كه نبايد با انتشار اخبار غيرواقعي آن را كم‌رنگ كرد. اين افتخار كشور است. هما فقط يك سانحه داشت كه آن هم چند سال پيش يكي از هواپيماهاي ما هنگام بلند شدن به كوه‌هاي البرز برخورد كرد. غير از آن ديگر سانحه نداشيم.

آنچه احتمالا منظور شماست اتفاقات هوايي است كه مثلا موتور يك هواپيما آتش مي‌گيرد يا چرخش باز نمي‌شود و غيره. اينها اسمش سانحه نيست، اتفاق است و در تمام شركت‌هاي هواپيمايي دنيا كه در ذهن بسياري از ما سابقه خوبي دارند اتفاقا بيشتر است.

بالاخره هواپيما هر قدر هم كه نو باشد، ممكن است برايش اتفاق رخ دهد. بسياري از شركت‌هاي هوايي ديگر در ايران طي سال‌هاي گذشته سانحه داشته‌اند، اما هما فقط يكي داشته، اين را به خاطر داشته‌ باشيد.

در بحث خدمات فرودگاهي نيز بسياري مسافران از هما گله دارند. تاخيرها زياد است و هنگامي كه تاخير ايجاد مي‌شود، برخلاف ساير شركت‌هاي خارجي كه هواي مسافرين‌شان را دارند، براي آنها هتل مي‌گيرند، اسكان و حمل و نقل‌شان را عهده‌دار مي‌شوند، برخورد مودبانه و مسوولانه‌اي دارند و غيره، هما ظاهرا اين‌گونه نيست. موقع تاخير هيچ‌كس پاسخگوي مسافران نيست و ماموران فرودگاهي هما آب مي‌شوند و مي‌روند زير زمين. اين مساله شايد در كشور خودمان چندان به چشم نيايد، اما مسافراني كه در فرودگاه‌هاي خارجي وضعيت خدمات ساير شركت‌ها با هما را مقايسه مي‌كنند، اين تفاوت‌ها به گونه‌اي آزاردهنده به چشمشان مي‌آيد. در اين باره چه مي‌گوييد؟

ببينيد، من در مقام مقايسه نيستم و به ايرادات كار خودمان هم واقفم، اما واقعا اين‌گونه نبوده است. ما مثل بسياري شركت‌هاي ديگر خدماتمان را هنگام تاخير ارائه مي‌كنيم، مگر موردي باشد كه شما به من بگوييد و پيگيري كنم و جواب بدهم، اما ما نيز براي مسافران هتل مي‌گيريم و آنها را به هتل مي‌بريم و خدمات رفاهي و تغذيه‌اي در اختيارشان قرار مي‌‌دهيم البته عرض كردم ما در مورد نيروي انساني مشكل داريم و براي رفع آن هم برنامه ريخته‌ايم كه اين برنامه هم معطوف به كاهش نيروي انساني است و هم معطوف به برگزيدن افرادي است كه هنگام تماس مستقيم با مردم انگيزه خدمت بالايي داشته باشند.

بزودي خواهيد ديد كه بافت نيروي انساني شاغل در بخش فرودگاهي و مهمانداري ما در حال ترميم شدن است و اثراتش را در همان برخوردها و اصلاح رفتارها خواهيد ديد.

كي منتظر باشيم؟

به زودي. خودتان حس مي‌كنيد.

درباره افزايش تاخيرها چه مي‌گوييد؟

ببينيد، ما درباره مساله تاخيرها بر سر يك دوراهي قرار داريم. از يك‌سو كاهش تاخيرها مستلزم داشتن هواپيماي جايگزين دوم و سوم است كه ما دست‌كم فعلا و به اين سرعت امكان تهيه آن را نداريم. وقتي هواپيماي جايگزين باشد ، روشن است كه در صورت بروز نقص فني در يك هواپيما بدون آن كه منتظر رفع نقص بمانيد و تاخير ايجاد شود ، بلافاصله هواپيماي سالم جايگزين و پرواز انجام مي‌شود. اما سوي ديگر دوراهي اهدافي است كه ما براي رشد جابه‌جايي مسافر و ارائه خدمات كمي در نظر گرفته‌ايم تا با همين ناوگان موجود، به تعداد بيشتري از مردم خدمات بدهيم.

واقعا در اين دوراهي مانده‌ايم چه كنيم. گاهي به اين سو و گاهي به آن سو مي‌رويم. كاهش تاخيرها با تعداد مسافر جابه‌جا شده رابطه عكس دارد و ما سعي در تنظيم آن داريم. با اين حال عرض مي‌كنم كه آمار عملكردي ما با همين شرايط به معجزه مي‌ماند. در اين شرايط دشوار تحريم ما معجزه كرده‌ايم.

ما به رقم جابه‌جايي 10 ميليون مسافر در سال رسيده‌ايم كه واقعا جز يك همت بسيجي كاركنان هما نام ديگري نمي‌توان بر آن گذاشت. هما در سال 57 در شرايطي كه از ناوگان هوايي و تجهيزات نو برخوردار بود ، قادر به جابه‌جايي يك ميليون مسافر در سال بود اما اكنون و تقريبا با همان ناوگان ما الان كه تحريم هستيم سالانه 10 ميليون مسافر جابه‌جا مي‌كنيم. شما نام اين را جز معجزه چه مي‌گذاريد؟

ناوگان شما الان چه وضعيتي دارد؟

ما الان 39 فروند هواپيما داريم كه 8204 صندلي را در بر مي‌گيرد. هواپيماهاي ما از فوكر 100، بويينگ و ايرباس تشكيل شده كه اخيرا قرار است چند فروند توپولف نيز به آن اضافه شود. براي خريد برخي ديگر از هواپيماها نيز در حال رايزني هستيم كه اعلام مي‌كنيم.

زيرساخت و اكثر هواپيماهاي شما غربي است، فكر نمي‌‌كنيد خريد هواپيماهاي شرقي در اين ناوگان جالب نباشد؟

خريد توپولف 240 به لحاظ قيمت و كيفيت واقعا به نفع ماست، حتي از نظر ظاهر. شما اگر ريخت اين هواپيما را ببينيد اصلا نظرتان راجع به توپولف تغيير مي‌كند، اصلا يك چيز ديگري است. درباره دغدغه شما هم بايد بگويم خير، تناقضي ايجاد نمي‌كند، چرا كه مثلا در رده هواپيماهاي غربي مگر ايرباس با فوكر خدماتي يكسان يا ساختار فني يكساني دارند؟ خير، جدا هستند. پس اين مورد هم مشكلي ايجاد نخواهد كرد.

توپولف‌ها كي به ايران مي‌رسند؟

هنوز زمان داريم. زمان تحويل 18 ماهه است كه حدود 8 ماه از آن مي‌گذرد. حدود يك سال ديگر زمان لازم دارد.

و قيمتش؟

محرمانه است. از من نخواهيد.

برنامه‌تان براي خريد هواپيماهاي ديگر چيست؟

از بيان جزيياتش معذورم، اما در اين حد مي‌توانم بگويم كه ما در حال افزايش خريد هواپيما هستيم و ميانگين خريد‌هايمان 2/6 هواپيماست كه در دولت نهم اتفاق افتاده است.

مساله ديگري كه اين روزها ايران‌اير را دچار چالش كرده، ظاهرا تعلل اين شركت در ورود به فرآيند خصوصي‌سازي است. چرا نمي‌خواهيد خصوصي شويد؟ چه موانعي بر سر راه وجود دارد كه اعتراضاتي را نيز در مجلس و وزارت راه ايجاد كرده است؟

چه كسي گفته هما نمي‌خواهد خصوصي شود؟ چه كسي گفته ما تعلل مي‌كنيم؟ آيا مداركي براي اثبات حرف‌هايشان در دست دارند يا فقط حرف مي‌زنند؟ ما در حال طي مراحل لازم هستيم، اما طي برخي از اين مراحل در دست ما نيست. ما الان هم يك بنگاه خصوصي هستيم، ما تحت مقررات دولت نمي‌توانيم رفتار واقعي داشته باشيم، در نتيجه ضرر عملياتي مي‌دهيم. حالا چه كسي با وجود اين ضرر عملياتي حاضر به خريد سهام ماست؟ وقتي ما سهامي را مي‌خريم كه سود داشته باشد، وگرنه نذر كه نداريم سهام شركت ضررده را بخريم.

اين مانع اصلي است كه در حال رفع آن هستيم و براي كاهش ضرر برنامه‌هاي خاصي را داريم كه شروع هم شده است. اما بحث ديگر، بحث كنترل قيمت بليت است كه دولت با وجود آن كه ما مدت‌هاست پيشنهاد افزايش قيمت را به دولت و شوراي‌عالي هواپيمايي داده‌ايم، حاضر به اعمال آن نيست، چرا كه احتمال مي‌دهند افزايش قيمت بليت هواپيما هم باعث كاهش دسترسي اقشار مردم به هواپيما شود و هم به طور رواني بر افزايش قيمت ساير كالاها تاثير بگذارد.

در نتيجه ما بايد ابتدا اين موانع و بويژه بخش سوددهي را حل كنيم و بعد به سوي خصوصي‌سازي پيش برويم. البته ما فرآيند و مطالعات فني و اقتصادي لازم را شروع كرده‌ايم كه به زودي به نتيجه مي‌رسد، اما اين كه تعللي در كار باشد، فقط خبرسازي برخي رسانه‌هاست.

مقدار ضرر شما الان چقدر است؟

ضرر ما به طور متوالي در حال كاهش بوده و هست. ما در سال 84 معادل 46 ميليارد تومان ضرر داديم كه اين رقم در سال 85 به 27 و در سال 86 به‌ 19 ميليارد تومان رسيد.

و براي امسال؟

به ياري خدا تا پايان امسال مي‌خواهيم زيان عملكردي هما را به صفر برسانيم و اين شركت از اول سال 88 ديگر يك شركت زيانده داخلي نخواهد بود. آنگاه مقدمات ورودش به بورس و خصوصي‌سازي نيز فراهم مي‌شود.

يكي از مسائلي كه بتازگي شايعه شده است، مهاجرت پرسنل ماهر هما به ايرلاين‌هاي حاشيه خليج فارس بويژه قطر و كويت است. ظاهرا اين مهاجرت به سبب دستمزدهاي بالايي است كه آنها مي‌پردازند. اين مساله را تاييد مي‌كنيد؟

متاسفانه بله. تعدادي از پرسنل ماهر ما در بخش‌هاي مهمانداري، خلباني و پرسنل فني كه حدود 100 نفر مي‌شوند، به خاطر حقوق‌هاي بالاي ايرلاين‌هاي كشورهاي همسايه به آنجا رفته‌اند. متاسفانه فعلا بضاعت ما براي پرداخت حقوق زياد نيست ولي اميدواريم بتوانيم ترميمش كنيم.

اصولا پرسنل هوايي ايران و بويژه خلبان‌هايش در دنيا بهترين هستند. اين را نيز من نمي‌گويم. همان اتحاديه اروپايي گفته. كارشناسان كميته ايمني اين اتحاديه دانش فني بسيار بالاي پرسنل ما را تاييد كرده و اعتراف كرده‌اند متخصصان هواپيمايي جمهوري اسلامي ايران نياز به آموزش فني ندارند.

حالا عرض مي‌كنم كه اين ايرلاين‌هاي همسايه ما هر چه پيشرفت فني و كيفي كرده‌اند، مديون پرسنل ايراني هستند و بدون وجود آنها امكان اين ارتقا وجود نداشت. واقعا ما در بهره‌وري نيروي انساني كه در هما انجام داديم، مشاهده كرديم كه چه پرسنل توانمند و غيرتمندي داريم كه در اين تحريم‌ها كارشان را به نحو احسن انجام دادند.

ما قبلا به ازاي هر هواپيما 400 نفر پرسنل داشتيم، الان به ازاي هر هواپيما 200 نفر داريم. يعني بهره‌وري بالا رفته و اين كه عرض مي‌كنم ما داريم زيانمان را كاهش مي‌دهيم، با همين روش‌هاست.

شايعاتي نيز درباره فروش خط پروازي تهران  توكيو به امارات مطرح شده كه ظاهرا در راستاي صرفه‌جويي انجام مي‌شود.

جالب است! اين را من هم مي‌گويم كه خط تهران  توكيو بزودي تعطيل مي‌شود، چون از نظر اقتصادي به صرفه نيست و ضرر مي‌دهد. بله! تعطيل مي‌شود، اما اين كه مالكيت خط پروازي را به كشور ديگري بفروشيم، از آن حرف‌هاست. خط هوايي كه قابل خريد و فروش نيست. صرفا ما يك مكاتبه با ژاپن خواهيم داشت كه از اين پس پروازهايمان انجام نمي‌شود و خط تعطيل مي‌شود، همين!

البته ما برنامه‌هاي ديگري نيز در همين راستا براي كيفي كردن و گسترش خطوط هوايي به ساير نقاط ايران داريم كه مهم‌ترين آن برقراري پرواز مستقيم ميان مراكز استان‌هاست. فعلا به اين صورت است كه مثلا اگر شما بخواهيد از شيراز به تبريز بياييد، پرواز مستقيم وجود ندارد.

شما بايد به تهران بياييد و بعد با پروازي ديگر عازم تبريز شويد، اما بزودي اين دو مركز استان به طور مستقيم به يكديگر وصل  و توقف پروازها يا شهر واسط حذف مي‌شود. اين يك تحول در خطوط هوايي كشور است و بسياري از منافع را كه قبلا نداشتيم براي ما ايجاد و رفاه مردم را نيز بيشتر خواهد كرد.

آقاي حسامي! بسياري از ايرانياني كه در خارج كشور هستند، مي‌گويند پرواز با ساير خطوط هوايي دنيا را به مسافرت با هما ترجيح مي‌دهند. واقعا اين طور است؟

عجب قضاوتي! من در فرودگاه‌هاي معتبر دنيا افرادي را ديده‌ام كه وقتي آرم آبي هما را مي‌بينند، اشك مي‌ريزند، افرادي را مي‌بينم كه با تعصب پاي هما ايستاده‌اند. ما حداقل 57 هزار مسافر را سراغ داريم كه به هما هميشه وفادارند و با هيچ هواپيمايي‌اي جز هما سفر نمي‌كنند. اسامي‌شان را دارم! شخصي از ايرانيان مقيم خارج به من مي‌گفت من يك اخم مهماندار هما را به هزاران رنگ و لعاب و زرق و برق مهمانداران ايرلاين‌هاي خارجي نمي‌فروشم.

اينها براي ما افتخار است و من براي حفظ آن هميشه استرس دارم. شايد باور نكنيد، اما اين درون من است. شايد خيلي افراد فكر كنند مديريت ايرلاين كار باكلاسي است، اما من مي‌گويم كار پراسترسي است. من شبانه‌روز استرس دارم. وقتي به من خبر مي‌دهند موتور يك هواپيما آن بالا از كار افتاده يا آتش گرفته يا چرخ هواپيما باز نمي‌شود، خدا مي‌داند تا هواپيما به زمين بنشيند چه بر من مي‌گذرد. استرس مثل لباس همراه من است.

در مدتي كه وارد هما شده‌ايد، آيا موردي از اخلال در امنيت پروازها مثل اقدام به هواپيماربايي و غيره وجود داشته است؟

خير. حتي يك مورد. با افتخار مي‌گويم كه امنيت پروازهاي ما در اين سال‌ها و سال‌هاي گذشته در بين ساير ايرلاين‌ها تك بوده است و حتي يك مورد كوچك هم نداشته‌ايم كه بخواهيم به آن اشاره كنيم. اين نيز يكي از شاخصه‌هايي است كه من را به اين نتيجه مي‌رساند تاكيد كنم بهترين هستيم.

بعد از انتشار گزارش موسسه تحقیقاتی اسکای ترکس (SKYTRAX) به عنوان یکی از معتبرترین شرکتهای رتبه بندی ایرلاینهای هواپیمایی در خصوص نظر مشتریان هما این بار به سراغ مسافرین داخلی رفتیم و نظر انها را در مورد خدمات ارائه شده توسط شرکتهای هواپیمایی داخلی جویا شدیم.
سعید یکی از مسافران فرودگاه مهرآباد درخصوص سفرهای هوایی با ایران‌ایر به خبرنگاراقتصادی خبرگزاری فارس گفت: خدمات این شرکت قبلاً بسیار خوب بود اما از زمانی که شرکت هواپیمایی‌ ماهان تأسیس شد، خدمات هما رو به افول گذاشت و خراب شد.
وی افزود: من اغلب سفرهای هوایی خود را با شرکت ماهان انجام می‌دهم زیرا به لحاظ ایمنی و هر بُعد دیگر بسیار ممتاز است. خدمات این شرکت هواپیمایی در مقایسه با دیگر ایرلاینها بسیار خوب است.
به گفته وی، علت اصلی افت کیفیت خدمات ایران‌ایر، مسئولان و مدیران آن هستند. ماهان یک شرکت خصوصی است و خدمات بهتری را ارائه می‌کند.
برخوردها در شان مسافران نیست
افشین، مسافر جوانی که قصد عزیمت به جنوب را داشت در خصوص وضعیت ایرلاینهای داخل کشور می‌گوید: ایرلاینهایی نظیر ایران‌ایر دارای خدمات تقریباً یکنواختی هستند. در مسیرهای پر رفت‌وآمد مثل تهران - مشهد وضعیت غذایی آن اصلاً مناسب نیست ولی گاهی در برخی پروازها نظیر تهران - کیش غذای گرم سرو می‌شود.
به گفته وی، در مجموع برخورد مهمانداران آنچنان که باید و در خور شأن مسافر نیست. انگار خود مهمانداران نیز خسته و دل‌زده‌اند. این موضوع در ایرلاینهای دولتی بویژه ایران‌ایر کاملاً مشهود است.
وی معتقد است: هواپیماهای ایران‌ایر و ایران‌ایر تور به غیر از هواپیماهای بوئینگ آن مابقی اصلاً خوب نیستند. در زمینه تأخیر، ایرلاینها تفاوت چندانی با هم ندارند. در پرواز خارجی با ایران‌ایر، امکانات و غذا خوب و برخوردها دوستانه‌تر بود اما هواپیما فرسوده و در شأن پروازهای خارجی نیست به‌گونه‌ای که وقتی در فرودگاه اورلاندو به زمین نشست، قدیمی‌ترین هواپیمای آن فرودگاه بود.
نیکی، یکی دیگر از مسافران مهرآباد در خصوص مقایسه تأخیر ایرلاینها با یکدیگر اظهار داشت:‌این مسئله‌ امری بدیهی و عادی بوده و بعضاً اعلام می‌شود که هواپیما هنوز از مقصد پرواز نکرده است.
به گفته وی، پذیرایی و برخورد مهمانداران در تمامی ایرلاینها مناسب بوده و مشکل خاصی ندیده‌ام.
تکان‌های شدید در زمان نشست و برخاست هواپیما
مسافر دیگری با نام صادق در گفت‌وگو با خبرنگار فارس گفت: اغلب پروازهای شرکتهای هواپیمایی از جمله هما با تکانهای زیاد در موقع نشست و برخاستن همراه است که ناشی از عمر زیاد هواپیما است.
بدترین و بهترین پروازم با هما بود
یکی از مسافرانی که با خبرنگار فارس، صحبت کرد، اسماعیل بود که تاکنون تنها با پروازهای ایران‌ایر مسافرت کرده است.
وی گفت: سرویسهایی که ارائه می‌شود، خوب ولی هواپیماهای آن قدیمی و فرسوده است.
وی افزود: تأخیرهای هما در خارج به مراتب کمتر از داخل کشور است که ناشی از نظم خاص حاکم بر فرودگاههای خارج ارزیابی می‌شود.
منصور، مسافر دیگر مهرآباد معتقد است:‌بدترین و بهترین پروازها را با هما تجربه کردم.
به گفته وی، نوع پذیرایی و برخورد مهمانداران این ایرلاین بسیار خوب و رضایت‌بخش است.
ایمن در پرواز نامناسب در ارائه خدمات
شریف‌، یکی دیگر از مسافران مهرآباد می‌گوید: من تقریباً هر ۲ هفته یکبار با هواپیما مسافرت می‌کنم و ترجیح می‌دهم با آسمان یا ایران‌ایر مسافرت کنم. اما از لحاظ خدماتی که ارائه می‌شود آسمان بهتر از ایران‌ایر است و آنرا ترجیح می‌دهم.
وی افزود:‌ از نظر امنیت پروازی ایران‌ایر را ترجیح می‌دهم. ایرلاین دیگر نظیر آسمان صرف‌نظر از نوع هواپیماهای آن به دلیل نوع خدماتی که ارائه می‌دهند مطلو‌بتر است.
به تاخیرهای هما عادت کردم
ناصر مسافر جوان دیگری است که در مهرآباد به خبرنگار فارس گفت: بهترین ایرلاین از نظر من آسمان و بدترین آن ایران‌ایر تور است. لغو و تأخیر پروازهای ایران‌ایر تور یا هما امری شایع است در حالی که در ایرلاینهای دیگر کمتر به چشم می‌‌خورد.
به گفته وی، حتی نحوه برخورد مهماندار با مسافران و نحوه پذیرایی ایرلاینهای دیگر بویژه اسمان از ایران‌ایر‌تور بسیار بهتر است. کمترین تأخیر پرواز را شرکت ماهان دارد در حالی که پروازهای ایران‌ایر یا ایران‌ایر تور با تأخیر یا لغو پرواز همراه می‌شود.
مدیریت بهتر مدیران ماهان
محمد، مسافر دیگری در مهرآباد معتقد است: در بین شرکت‌های هواپیمایی، ماهان از بقیه بهتر است. پروازهای آن به موقع، زیاد و به تمام نقاط کشور است. کیفیت غذاهای سرو شده در هواپیما نیز در این ایرلاین رضایت‌بخش می‌باشد.
وی علت برتری این ایرلاین را مدیریت بهتر و مناسب‌تر آن دانست در عین حال نیز می‌گوید: نوع هواپیماهای آن نیز در مقایسه با دیگر شرکتهای هواپیمایی، بهتر و مدرن‌تر است. تأخیر پرواز‌های ایران‌ایر بیشتر به دلیل مشکلات و نقص فنی هواپیمای آن است.

اصفهان - مدیر عامل صنایع هوایی وزارت دفاع گفت: برنامه آتی این وزارتخانه ساخت توپولف با ظرفیت جابجایی 200 مسافر است.

"مجید هدایت" روز سه شنبه در مراسم تحویل پنج فروند هواپیمای ایران 140 به وزارت راه و نیروی انتظامی درشرکت هسا اصفهان افزود: باتوجه به فشار غرب در تحریم ایران، وزارت دفاع برای جبران مشکلات حمل و نقل هوایی افزایش 20 هزار صندلی طی 10سال آینده ازطریق ساخت هواپیما را در دستور کار قرارداده
است.
وی تصریح کرد: برای تامین این هدف 40 درصد هواپیمای مورد نیاز به صورت آماده و 60 درصد آن به صورت ساخت داخل تامین می شود.
هدایت، سرمایه گذاری در صنعت هواپیماسازی با توجه به محدودیت این صنعت و نیاز روزافزون به آن را اقتصادی دانست و گفت: تنها کشورهای حوزه خلیج فارس چندین سفارش یکصد میلیارد دلاری برای خرید هواپیما به کشورهای صاحب این صنعت
داده اند.
وی اظهار داشت: صنعت هوایی کشور در زمینه مسائل دفاع درسطح مطلوبی قرار دارد و با حمایت دولت این بخش می تواند مشکلات مقابل روی حمل و نقل هوایی مسافر را نیز کاهش دهد که دراین راستا برای تقویت صنعت هوایی دو لایحه به دولت ارائه شده است.
رییس سازمان هواپیمایی کشور نیز دراین مراسم گفت: 80 درصد پروازهای کشور داخلی است و محدودیتها و تحریم های اعمال شده باعث می شود در زمان اوج سفرها امکان پاسخگویی به نیاز جامعه فراهم نشود.
"حسین خانلری" افزود: هواپیمای ایران 140 دارای گواهینامه های ایمنی و منطبق بر استاندارهای جهانی است و به طور کامل در حمل و نقل هوایی کشور به کار گرفته می شود.
وی اضافه کرد: شرکت هواپیمایی ایران ایرتور قرارداد خرید 10فروند هواپیما را با هسا بسته است که سه فروند آن امروز تحویل شد.
خانلری با بیان اینکه نمی توان منتظر غربی ها برای برآورده سازی نیازهای هوانوردی کشور شد، اظهارداشت: شرکت هسا باید افزایش تولید را در دستورکار خود قرار دهد.
"خراسان زاده" معاون اول شرکت صنایع هواپیماسازی هسا نیز گفت: 55 درصد قطعات هواپیمای ایران 140 در کشور ساخته شده و این در حالی است که توان تولید قطعات این هواپیما تا مرز 70 درصد و حتی صد درصد وجود دارد اما به دلیل فقدان توجیه اقتصادی 45 درصد قطعات در داخل تولید نمی شود.
وی افزود: خط تولید این هواپیما در هسا بومی شده و اکنون هیچ کارشناس اوکراینی در این شرکت نیست و کلیه امور تخصصی ساخت و پشتیبانی و تعمیر در اختیار هسا قرار دارد.
خراسان زاده تصریح کرد: یک هزار نفر از پرسنل هسا در بخش ساخت هواپیمای ایران 140 مشغول می باشند واین شرکت طراحی وتولید هواپیما برای گشت دریایی را در دست انجام دارد.
شرکت هواپیماسازی هسا توان تولید سالانه 12 فروند هواپیمای ایران 140 را دارد.

شب های قدر هم گذشتند شاید همچون سال های پیش!

هنگامی که صدای "خدااا خدااااااااا خدااااا خدااا" ی جمعیت دیوار های مصلا را به لرزه درآورده بود با خود می اندیشیدم که: "خدا را شکر که جوان های ما فقط همان جوان های روزه خواری که با پاکت چیپس و پفک و رانی و...این روزها با افتخار در معابر جولان میدهند نیستند!"

گرچه به قول دکتر لقمانی درسته که شب قدر باید بیدار ماند و مراقب بود و توبه کرد و خواست و...اما پس از شب قدر باید بیشتر مراقب بود! حسابمان را پر می کنند انشاء الله، اعتبارمان افزایش می یابد و از فردا می توانیم برداشت کنیم...اما به این شرط که خودمان کاری نکنیم که حساب مان را مسدود کنند!! اعمال فردایمان با "الهی العفو" امشب مان در تضاد نباشد!

راستی موقع خواندن دسته جمعی دعای جوشن کبیر عجیب دلم هوس مسجدالحرام کرده بود و طواف!...

"یا رب البیت الحرام، یا رب الشهر الحرام، یا رب البلد الحرام، یا رب الرکن و المقام، یا رب المشعر الحرام، یا رب المسجدالحرام..."

کاش چون پاییز بودم... کاش چون پاییز بودم

کاش چون پاییز خاموش و ملال انگیز بودم

برگ های آرزوهایم یکایک زرد می شد

آفتاب دیدگانم سرد می شد

آسمان سینه ام پر درد می شد

ناگهان توفان اندوهی به جانم چنگ می زد،

اشک هایم همچو باران

دامنم را رنگ می زد

وه چه زیبا بود اگر پاییز بودم

وحشی و پر شور و رنگ آمیز بودم